Konu Görünümü | Doğrusal Görünüm

28-08-2008 17:39:30 PM

Özellikleri ve Tarihçesi

Haziran Temmuz ayları arasında yeşilimsi sarı çiçekler açan,
50-150cm. boyunda,çok yıllık otsu bir bitkidir.
Sulak, kumlu ve killi, kuvvetli topraklarda, ormanlık yerlerde yetişir.
Kuşkonmazın memleketimizde 10 türü vardır.

[Resim: kuskonmazeu6.jpg]

Türkçe'de "kuşkonmaz" diye adlandırdığımız "asparagus"un ilk görüldüğü yer olarak "Encyclopedia of Food and Nutrition"da, Doğu Akdeniz ve Anadolu gösterilmektedir.

Mısır ve Romalıların da itibar ettiği kuşkonmazı, Yunanlılar doğadaki tabii haliyle yerlerken,
Romalılar özel olarak yetiştiriyorlardı. Kuşkonmazın, zamanın Avrupası'nın mutfak başkenti Paris'e ilk gelişi, bu ürüne büyük bir muhabbet duyan XIV. Louis dönemindedir. Oradan da hemen Avrupa'nın diğer saraylarına dağılmıştır. Mutfakta büyük bir moda haline dönüşmesi de bu yıllara rastlamaktadır.

Yetiştirildiği Yerler

Kuşkonmaz en iyi besince zengin, kumlu ve gevşek topraklarda yetişir.
Üretimi tohumla ya da toprakaltı gövdelerinden kesilen parçalarla (çelikle) yapılır.
Bitki gelişimini iki ile dört yıl arasında tamamlayarak sürgün vermeye başlar.
Kuşkonmaz bitkisinin sebze olarak yenen bölümü bu taze sürgünlerdir.
Bir bitki yalnızca bir kez değil, 15-20 yıl boyunca her yıl yeni sürgün vermeyi sürdürür.
Sürgünler, henüz tepedeki yapraklar tomurcuk halindeyken, yani yaklaşık 25 santimetreyi aşmayan bir yüksekliğe eriştiğinde kesilerek hasat edilir. Sürgünlerin kesilme dönemi 6-8 hafta arasında değişir.
Bu dönemin sonunda kesilmeyen sürgünler yumuşaklığını yitirerek sertleşir ve dallanmaya başlar.
Bir kuşkonmaz tarlasından iyi bir bakım sonucu ortalama 15 yıl ürün alınabilir.
Eğer bir kuşkonmaz bitkisi hasat edilmeyip doğal haline bırakılacak olursa 120 santimetreye kadar boylanır. Dalları kaplayan ince, iğnemsi yaprakların ardından küçük, sarımsı çiçekler açar;
çiçekler daha sonra kırmızı etli meyvelere döner.

Bugün en çok Fransa, İtalya ve ABD'de yetiştirilir. Türkiye'de ise, taze sebze olarak pek göremediğimiz, daha çok konservesinden tanıdığımız bu bitki yok denecek kadar az üretilmektedir.

Faydaları

Kuşkonmaz K vitamini, B vitamini (folat), C vitamini ve A vitamini açısından oldukça zengindir.
Kuşkonmazda ayrıca folat dışında da B1, B2, B3 ve B6 B vitaminleri bulunur. Kuşkonmaz lif, manganez, bakır, fosfor, potasyum ve protein için iyi bir kaynaktır.

Kuşkonmaz et yemekleri ile beraber çok iyi bir seçimdir, özellikle kalp hastalığınız varsa ve et yemekten çekiniyorsanız mutlaka ikisini beraber tüketmenizi öneririm. Kuşkonmaz çorbasını çok sevdiğimi de itiraf edeyim. Mönüde kuşkonmaz gördüğüm zaman kaçırmıyorum, ızgara olarak yapıldığında da hoş oluyor.

Kalp hastalığı için mükemmel seçim:

Kuşkonmazda yüksek miktarda bulunan folat, sağlıklı bir kardiyovasküler sistem için çok önemlidir. Folat seviyesi düşük olunca kalp hastalıkları riski önemli ölçüde artar. Bir porsiyon kuşkonmazda günlük folat ihtiyacının yüzde 66’sı bulunmaktadır. Kuşkonmaz ayrıca potasyum açısından da zengin bir kaynaktır ve sodyum içeriği oldukça düşüktür. Mineral profili, içerdiği aktif aminoasitle birleşince diüretik bir etki oluşturur.

Artirit, romatizma, adet dönemlerinde tercih edilmeli

Tarihsel olarak kuşkonmaz artirit ve romatizma gibi şişkinliklerin tedavisinde kullanılmıştır ve PMS’a (adet öncesi sendrom) bağlı su toplanmasına (ödem) da iyi gelebilir.

Bağırsaklar için faydalı

Kuşkonmaz, inulin isimli özel bir karbonhidrat çeşidi içerir. Bu karbonhidrat kalın bağırsakta bulunan sağlığa iyi gelen bakteriler tarafından sindirilir. Beslenmemizde yeterli miktarda inulin bulunursa bu iyi bakterilerin gelişimi ve aktivitesi artar, bu da zararlı bakterilerin bağırsaklarımızda tutunmasını zorlaştırır.

Hamileler ve çocuk yapmayı düşünenler bolca yemeli

Özellikle hamile kalmayı düşünüyorsanız veya hamileliğin erken safhalarındaysanız kuşkonmazı öğünlerinizden eksik etmeyin. Çünkü içerdiği folat hücrelerin düzgün bölünmesi için gereklidir. Folat olmazsa fetüsün sinir sistemi hücreleri düzgün şekilde bölünmez. Hamilelikte yetersiz folat tüketiminin çeşitli doğuştan sakatlıklara yol açtığı belirlenmiştir.

Böbrek ve gut hastaları daha az tüketmeli ya da tamamen kesmeli

Böbrek sorunu veya gut problemleri olan kişilerin kuşkonmaz gibi pürin içeren yiyecek tüketimlerini kısıtlamaları veya kesmeleri gerekir. Pürinden çabuk etkilenen kişilerin bu maddeyi çok almaları sağlık sorunlarına yol açar. Vücutta fazla pürin birikimi fazla ürik asit birikimine yol açar. Ürik asitle bağlantılı sorunların iki örneği ise gut hastalığı ve böbrek taşı oluşumudur.

Nasıl ve Nerede Kullanacağız?

Kuşkonmazın çorbadan soslu garnitüre ve etli yemeğine kadar birçok kullanım alanı bulunmaktadır. 3 cinsi, 6 çeşidi olan kuşkonmazın küçük olanları salatalarda, büyük olanları yemeklerde kullanılmaktadır.

Muhafaza Koşulları

Taze kuşkonmaz, sert, bükülmez, tek renkte ve kırıldığı zaman parlak bir kesite sahip olmalıdır.
Nemli bir beze sarılı olarak 3 gün kadar tazeliğini korur.

Besin Değerleri

Kuşkonmaz da Karbonhidrat, kolesterol ve yağ yoktur. Enerjisi düşüktür. A ve C vitaminleri bakımından ise zengindir.

Konu Görünümü \| Doğrusal Görünüm İlaç gibi bir bitki: Kuşkonmaz
Yazar	Mesaj